Zatoki

Co to są zatoki przynosowe i jakie są ich funkcje?

Zatoki przynosowe (zwane również obocznymi nosa) są to przestrzenie wypełnione powietrzem, znajdujące się wewnątrz kości czaszki, połączone z jamą nosa za pomocą wąskich otworów zwanych ujściami. Zatoki podobnie jak jamy nosa pokryte są błoną śluzową produkującą wydzielinę, która odpowiada za oczyszczanie i ochronę przed zanieczyszczeniami biologicznymi jak i fizykochemicznymi.

U człowieka wyróżniamy 4 główne pary zatok przynosowych:

• Zatoki szczękowe - zlokalizowane w okolicy policzków (pod oczami)
• Zatoki czołowe - w okolicy czoła (nad oczami)
• Zatoki sitowe - w okolicy nasady nosa (między oczami)
• Zatoki klinowe - w głębi czaszki, za zatokami sitowymi

Funkcja zatok przynosowych nie została do końca wyjaśniona, jednak przypuszcza się, że polega ona na wzmacnianiu głosu (rezonatory) oraz na ochronie mózgu przed skutkami urazu z przodu, od strony twarzy.

Infekcja, alergia lub czynniki chemiczne, które mogą wywołać obrzęk błony śluzowej w obrębie nosa i wąskich ujść zatok przynosowych są odpowiedzialne za powstawanie i utrzymywanie się stanu zapalnego. Jeśli w przebiegu procesu chorobowego dojdzie do całkowitego zablokowania ujścia zatoki a w konsekwencji zatrzymania odpływu wydzieliny i zmiany warunków fizycznych i chemicznych wewnątrz zatoki, potencjalnie nieszkodliwe bakterie, wirusy i grzyby (na codzień bytujące w obrębie górnych dróg oddechowych, jako fizjologiczna flora) ulegają namnożeniu i stają się zjadliwe czyli groźne dla człowieka. Osobami szczególnie podatnymi na wystąpienie zapalenia zatok są chorzy na mukowiscydozę, astmę oskrzelową, alergię wziewną, polipy nosa i cierpiący na upośledzenie układu odpornościowego. Wszelkie zmiany anatomiczne zmniejszające drożność nosa takie jak: skrzywienie przegrody nosa, małżowina puszkowa czy pourazowe deformacje nosa zewnętrznego również zwiększają ryzyko zachorowania.